VAT od samochodów firmowych może się zmienić. Komisja Europejska analizuje ograniczenie odliczenia dla aut spalinowych

Komisja Europejska konsultuje zmiany w VAT od samochodów firmowych

Inicjatywa Circular VAT jest elementem szerszych działań Komisji Europejskiej mających lepiej dostosować system VAT do gospodarki o obiegu zamkniętym oraz gospodarki niskoemisyjnej.

Konsultacje obejmują trzy główne zagadnienia:

• opodatkowanie towarów używanych,
• zasady dotyczące niszczenia towarów, które nadal nadają się do wykorzystania,
• zasady odliczania VAT od samochodów osobowych wykorzystywanych do celów działalności gospodarczej.

Konsultacje potrwają do 4 listopada 2026 r. Następnie Komisja planuje zakończenie oceny skutków inicjatywy na początku 2027 r. Dopiero jej wyniki mają stanowić podstawę do przygotowania ewentualnego projektu zmian w dyrektywie VAT.

Czy Komisja Europejska chce ograniczyć VAT od samochodów spalinowych?

Takiego rozwiązania nie można obecnie przedstawiać jako przyjętej zmiany prawa.

Komisja analizuje jednak możliwość wykorzystania systemu VAT jako jednego z instrumentów wspierających transformację flot samochodowych. W dokumentach dotyczących dekarbonizacji flot korporacyjnych wskazywano już wcześniej możliwość stopniowego ograniczania odliczenia VAT związanego z pojazdami konwencjonalnymi.

W konsultacjach Circular VAT temat ten został ujęty wprost jako jeden z obszarów wymagających analizy.

Jak może wyglądać odliczenie VAT od samochodów według nowych zasad?

Jednym z analizowanych wariantów jest rozwiązanie, w którym rodzaj napędu samochodu miałby wpływać na prawo do odliczenia VAT.

W najbardziej restrykcyjnym scenariuszu:

• samochody bezemisyjne mogłyby zachować pełne prawo do odliczenia VAT,
• w przypadku pozostałych samochodów odliczenie mogłoby zostać ograniczone,
• w najbardziej daleko idącym wariancie odliczenie VAT od niektórych pojazdów mogłoby zostać całkowicie wyłączone.

Na obecnym etapie nie jest jednak przesądzone ani to, który model zostanie wybrany, ani jakie dokładnie pojazdy zostałyby objęte preferencją lub ograniczeniem.

Nie wiadomo również, czy ewentualne rozwiązanie byłoby jednolite dla wszystkich państw UE, czy pozostawiałoby państwom członkowskim określony zakres swobody.

Czy 100% odliczenia VAT od samochodu spalinowego może zostać ograniczone?

To właśnie jeden z potencjalnie najważniejszych skutków analizowanej reformy.

Obecnie polskie przepisy pozwalają na 100% odliczenia VAT od samochodu wykorzystywanego wyłącznie do działalności gospodarczej, jeżeli podatnik spełni określone warunki. Przepisy nie uzależniają tego prawa od tego, czy samochód jest elektryczny, hybrydowy, benzynowy czy z silnikiem Diesla.

W przypadku zmiany unijnych zasad sytuacja mogłaby wyglądać inaczej. Sam fakt spełnienia warunków dotyczących wyłącznego wykorzystania samochodu w działalności nie musiałby już wystarczać do pełnego odliczenia, jeżeli przepisy wprowadziłyby dodatkowe kryterium związane z rodzajem napędu.

Ile VAT można obecnie odliczyć od samochodu firmowego?

Na dziś, czyli 18 września 2026 r., podstawowe zasady w Polsce pozostają bez zmian.

Zgodnie z art. 86a ustawy o VAT, w przypadku wydatków związanych z pojazdami samochodowymi zasadą jest odliczenie 50% podatku naliczonego. Ograniczenie obejmuje m.in. wydatki związane z:

• zakupem samochodu,
• leasingiem, najmem lub dzierżawą,
• zakupem paliwa,
• naprawami i konserwacją,
• częściami,
• innymi wydatkami związanymi z eksploatacją pojazdu.

Co istotne, reguła ta nie jest obecnie uzależniona od rodzaju napędu.

Samochód benzynowy, diesel, hybrydowy i elektryczny podlegają co do zasady tym samym zasadom VAT, jeżeli znajdują się w tej samej kategorii pojazdów i są wykorzystywane w analogiczny sposób.

Kiedy można odliczyć 100% VAT od samochodu firmowego?

Pełne odliczenie VAT jest możliwe, jeżeli samochód jest wykorzystywany wyłącznie do działalności gospodarczej podatnika, z uwzględnieniem warunków określonych w ustawie.

W przypadku samochodów, dla których konieczne jest prowadzenie ewidencji przebiegu pojazdu, przedsiębiorca powinien przede wszystkim:

1. określić zasady używania samochodu, które wykluczają jego wykorzystanie do celów prywatnych,
2. prowadzić ewidencję przebiegu pojazdu dla celów VAT,
3. złożyć informację VAT-26.

Ministerstwo Finansów wskazuje te warunki w materiałach dotyczących rozliczania samochodów wykorzystywanych wyłącznie w działalności gospodarczej.

Ustawa przewiduje również sytuacje, w których ograniczenie 50% nie ma zastosowania ze względu na konstrukcję lub przeznaczenie pojazdu.

50% czy 100% VAT od samochodu – od czego zależy odliczenie?

Rodzaj napędu nie jest obecnie kryterium decydującym o wysokości odliczenia VAT.

To właśnie może się zmienić, jeżeli zostanie przyjęty wariant reformy analizowany przez Komisję Europejską.wania stanowiska podatniczki w zakresie braku odsetek.

Co oznacza inicjatywa Komisji Europejskiej dla polskich przedsiębiorców?

Potencjalna zmiana może być szczególnie istotna dla firm, które regularnie kupują, leasingują lub wymieniają samochody.

Jeżeli w przyszłości wysokość odliczenia VAT będzie zależała również od rodzaju napędu, przedsiębiorca będzie musiał przy podejmowaniu decyzji dotyczącej floty uwzględniać nie tylko:

• cenę samochodu,
• wysokość rat leasingowych,
• koszty paliwa lub energii,
• koszty serwisowania,
• sposób wykorzystywania samochodu,

ale również potencjalne konsekwencje podatkowe związane z jego napędem.

Przy droższych samochodach różnica w odliczeniu VAT może mieć bezpośrednie przełożenie na koszt ponoszony przez firmę.

Czy przedsiębiorcy powinni już zmieniać swoje decyzje dotyczące samochodów?

Na obecnym etapie nie ma podstaw do traktowania analizowanego rozwiązania jako obowiązującego przepisu.

Komisja Europejska dopiero prowadzi konsultacje i ocenę skutków. Ewentualny projekt zmian w dyrektywie VAT ma zostać przygotowany później.

Oznacza to, że przedsiębiorca planujący zakup lub leasing samochodu powinien obecnie rozliczać VAT zgodnie z obowiązującymi przepisami, a nie z rozwiązaniami, które mogą zostać przyjęte w przyszłości.

W przypadku planowanych inwestycji w większą flotę warto jednak monitorować dalszy przebieg prac legislacyjnych. Przy decyzjach podejmowanych na kilka lat szczególnie istotne może być bowiem uwzględnienie potencjalnych zmian w zasadach rozliczania VAT.

Polska derogacja dotycząca 50% odliczenia VAT do końca 2028 roku

Polskie zasady dotyczące 50% odliczenia VAT od wydatków związanych z samochodami mają również szczególny kontekst unijny.

Zasadniczo prawo do odliczenia VAT wynika z art. 168 dyrektywy VAT. Polska korzysta jednak z derogacji pozwalającej na stosowanie ograniczenia do 50% w odniesieniu do określonych wydatków związanych z pojazdami, jeżeli nie są one wykorzystywane wyłącznie do działalności gospodarczej.

W 2025 r. Rada UE przedłużyła możliwość stosowania tego rozwiązania przez Polskę do 31 grudnia 2028 r.

Nie oznacza to jednak, że obecny model musi funkcjonować w niezmienionej formie aż do tej daty.

Jeżeli wcześniej doszłoby do zmiany unijnej dyrektywy VAT, nowy model mógłby wpłynąć również na polskie zasady rozliczeń.

VAT i samochody firmowe – szerszy kierunek zmian w Unii Europejskiej

Analizowana zmiana dotycząca VAT nie jest całkowicie oderwana od innych działań Komisji Europejskiej dotyczących samochodów firmowych.

W grudniu 2025 r. Komisja przedstawiła projekt regulacji dotyczącej czystych pojazdów korporacyjnych. Projekt ma przyspieszyć wykorzystanie samochodów zero- i niskoemisyjnych we flotach przedsiębiorstw, a od 2030 r. przewiduje określone cele dotyczące udziału takich pojazdów w nowych rejestracjach dokonywanych przez duże przedsiębiorstwa.

Komisja wskazuje, że samochody firmowe mają duże znaczenie dla rynku nowych pojazdów. Według jej danych odpowiadają za około 60% nowych rejestracji samochodów osobowych i około 90% rejestracji samochodów dostawczych w UE.

Oznacza to, że floty przedsiębiorstw stają się jednym z obszarów, w których Unia Europejska chce przyspieszać przechodzenie na pojazdy o niższej emisji.

VAT może być jednym z instrumentów realizacji tego celu.

Co jest pewne, a co dopiero analizowane?

W przypadku informacji o planowanych zmianach podatkowych szczególnie ważne jest oddzielenie obowiązującego prawa od propozycji i konsultacji.

Obowiązuje obecnie:

• co do zasady 50% odliczenia VAT od wydatków związanych z samochodem wykorzystywanym w sposób mieszany,
• możliwość 100% odliczenia VAT przy wykorzystywaniu samochodu wyłącznie do działalności gospodarczej i spełnieniu wymaganych warunków,
• te same podstawowe zasady niezależnie od tego, czy samochód ma napęd benzynowy, Diesla, hybrydowy czy elektryczny.

Jest dopiero analizowane:

• uzależnienie prawa do odliczenia VAT od rodzaju napędu,
• preferowanie samochodów bezemisyjnych,
• ograniczenie odliczenia VAT od samochodów innych niż bezemisyjne,
• ewentualne całkowite wyłączenie odliczenia w odniesieniu do określonych pojazdów,
• szczegółowe zasady przejściowe i zakres swobody państw członkowskich.

Na 17 września 2026 r. nie ma więc przepisu, który odbierałby przedsiębiorcom prawo do odliczenia VAT od samochodów spalinowych.

Komentarz ekspertki

„Komisja Europejska wysyła wyraźny sygnał, że zasady podatkowe mogą w przyszłości coraz mocniej wspierać transformację flot firmowych. Nie oznacza to jednak, że przedsiębiorcy powinni już dziś podejmować decyzje wyłącznie w oparciu o zapowiadane zmiany.

Na ten moment kluczowe jest prawidłowe stosowanie obowiązujących zasad – w szczególności rozróżnienie między wykorzystaniem samochodu w sposób mieszany a wyłącznie na potrzeby działalności gospodarczej. Jednocześnie firmy planujące zakup lub wymianę większej liczby pojazdów powinny monitorować prace Komisji Europejskiej. W przypadku przyjęcia zmian znaczenie rodzaju napędu dla rozliczeń VAT może istotnie wzrosnąć.

W praktyce decyzję dotyczącą samochodu firmowego warto analizować nie tylko przez pryzmat ceny zakupu czy raty leasingowej, ale całkowitego kosztu podatkowego i eksploatacyjnego.”

— Magdalena Tomaszewska, doradca podatkowy

Co przedsiębiorca powinien zrobić teraz?

Na dziś nie ma potrzeby zmiany zasad rozliczania samochodów firmowych z powodu konsultacji Komisji Europejskiej. Warto natomiast:

• stosować aktualne zasady odliczenia VAT,
• prawidłowo dokumentować sposób wykorzystywania samochodu,
• w przypadku pełnego odliczenia zadbać o spełnienie wszystkich warunków wymaganych przez ustawę,
• śledzić dalsze prace Komisji Europejskiej,
• przy planowaniu większych inwestycji flotowych uwzględniać możliwość zmian w zasadach VAT.

Najważniejszy wniosek: na dziś odliczenie VAT od samochodu spalinowego nadal jest możliwe na zasadach ogólnych. Komisja Europejska analizuje jednak rozwiązania, które w przyszłości mogą uzależnić preferencje podatkowe od rodzaju napędu.

Dla przedsiębiorców oznacza to przede wszystkim potrzebę monitorowania zmian, a nie przedwczesnego traktowania konsultacji jako obowiązującego prawa.

FAQ – najczęstsze pytania o VAT od samochodów firmowych i planowane zmiany

Skorzystaj ze wsparcia ekspertów

Zasady dotyczące VAT od samochodów łączą kwestie podatkowe, ewidencyjne i praktyczne zasady użytkowania pojazdu. W przypadku zakupu, leasingu lub wymiany samochodu warto wcześniej sprawdzić, jakie zasady odliczenia będą miały zastosowanie w konkretnej sytuacji.

Neofin pomaga przedsiębiorcom prawidłowo rozliczać VAT i analizować skutki podatkowe decyzji związanych z działalnością firmy. Skontaktuj się z nami, aby omówić swoją sytuację.